Zes stappen voordat je een CD gaat opnemen.

Je speelt een tijdje in een band en jullie hebben al wat leuke liveo-optredens achter de rug. Ook hebben jullie al wat tof eigen werk geschreven. Nu is het tijd voor een heuse CD-opname! Meteen naar de studio rennen en op RECORD drukken kun je beter niet doen. Bereid je eerst goed voor. Dat scheelt tijd en kosten.

 

1 - Maak kennis met de studio en je geluidsman

Het is belangerijk dat jullie je op je gemak voelen tijdens de opnames. Een studio is een afgesloten omgeving waarin je aan de bak moet. Opnemen is hard werken. Dan kun je maar beter zorgen dat de studio een aangename omgeving is voor iedereen. Ga van tevoren even langs met alle bandleden. Loop rond, proef de koffie en maak kennis met je engineer. Vertel hem of haar wat jullie plannen zijn en laat demo’s horen van de nummers die jullie willen opnemen. Probeer erachter te komen of je engineer warmloopt voor je muziek. Een goede indicatie is als hij spontaan zelf met ideeën komt qua klank, opnamemethode of instrumentatie. “Ik hoor hier nog iets van trompet”. Of: “Een lange delay zou hier fantastisch zijn!”. Als je dit soort geluiden hoort van hem dan zit je goed.

 


2 - Bepaal welke nummers je gaat opnemen

Een logische stap uiteraard maar niet onbelangerijk. Denk na over wat je wilt opnemen. Wordt het een EP voor promotie? Of gaan jullie voor een single? Dit bepaalt mede de opnamemethode. Een EP heeft meestal één sound die jullie live ook hebben. Zie het als een live-opname in de studio. Een single is meestal een piece of art dat in een opnamestudio gemaakt wordt. Je maakt een single meestal je met meerder laagjes, sounddesign en vette mix-truuks. Wil je extra instrumenten op de opname die niemand in de band kan spelen? Dan kun je daar een externe muzikant voor regelen. Of maak dit elektronisch na. Bespreek dit allemaal vooraf met je engineer.

 

3 - Regel de legale zaken

Nemen jullie eigen werk op dan is het raadzaam om je in te schrijven bij BUMA/STEMRA en bij Sena. Zij regelen de jurische afhandeling en betalen je uit als je werk of opname gebruikt wordt. Je hebt dan geen gezeur achteraf. BUMA/STEMRA is er voor degene die de teksten schreef en voor degene die de muziek of melodie maakte. Dus tekstschrijvers en componisten. Zij vallen onder het auteursrecht. Alle andere creatieve input die je levert valt onder het naburig recht. Naburig recht wordt geregeld door Sena. Creatieve input is de prestatie van elke muzikant op de betreffende opname.  Dus de bassist krijgt betaald voor zijn baswerk op elk nummer. De drummer voor alle drumpartijen en de gitarist voor alle ritmetracks en solo’s. Ook zangers, externe muzikanten en in sommige gevallen zelfs de opnametechnicus vallen onder het naburig recht. Elke muzikant die meewerkt aan de opnames moet zich inschrijven bij Sena als muzikant. Daarnaast schrijft degene die de opname betaalt zich in als producent bij Sena. Deze persoon is verantwoordelijk voor het melden van de namen van de meespelende muzikanten. Dit moet per nummer gedaan worden aan Sena. Elk muzieknummer krijgt vervolgens een unieke ISRC-code. Dat is de referentie van Sena voor uitbetaling. Deze code wordt meegebrand op CD’s, of moet je vermelden in de tags van een MP3-bestand. Oja, inschrijving bij Sena is kostenloos, die van BUMA/STEMRA moet je betalen. Wij kunnen je helpen met advies over deze legale zaken.

 

4 - Kent iedereen zijn partij door en door?

Ik heb het vaak meegemaakt: Discussies over hoelang die bridge ook alweer duurde. Of het dubbele refrein vlak voor het outtro. Want vorige week in de oefenruimte deden we het toch anders? Zorg ervoor dat alle arrangementen en partijen duidelijk zijn doorgesproken en gerepeteerd. Dat voorkomt discussie in de studio. En een hoop frustratie. Repeteer jouw eigen partij door en door en ken de structuur van de nummers. En leer de tekst! Ook al ben je niet de zanger. Tekst kennen is een handige referentie zodat je dat gitaarrifje eenvoudig kan inprikken op de derde zin van het tweede couplet.


5 - Maak alle instrumenten en apparatuur in orde.

Snaren, vellen en stembanden. Ze klinken allemaal minder als je ze niet goed onderhoud. Bespan je gitaar met verse snaren. Doe dit twee dagen voordat de opnames beginnen. Ze kunnen dan nog even na-rekken en je hoeft dan niet na elk nummer te stemmen. Plus… nieuwe snaren klinken veel helderder op de opnames en ze spelen ook nog beter ook! Hetzelfde geldt voor vellen op de drumkit. Nieuwe vellen klinken minder dof dan oude. En stem je drumkit! Ook de base. Zorg ervoor dat de toms niet telang doorklinken. En maak van de snare jouw eigen geluid. En ben je vocalist: geef je stem rust de avond voor de opnames. Geen rook, geen alcohol en geen geschreeuw levert je de dag erna veel op. En kraakte die potmeter nog van je versterker? Of zit er een brom op? Dan is dit het moment om hem te laten nakijken door een expert. Ik kan je helpen met de reparatie van je (buizen)bak.

 

6 - Maak een opnameplanning

Dit klinkt ingewikkelder dan het is. Een opnameplanning is een lijstje met de nummers die je wilt opnemen. Je geeft per nummer aan welke instrumenten er opgenomen moeten worden. Bij een standaardbezetting op een EP kan dat heel eenvoudig zijn. Maar bij een single kun je meerdere partijen opnemen van hetzelfde instrument. Denk ook na over bijvoorbeeld de gitaarsolo. Op het podium klik je op het moment van de solo je pedaal in en begint te spelen. Maar in de studio kun je je ritmepartij lekker lang laten uitsterven onder de solo. In dat geval speel je de gitaarsolo op een later moment in op een andere track. Of je kun je ritmepartij zelfs helemaal meespelen tijdens de solo. En als drummer neem je die lastig tom-percussie op een los spoor op zodat je strakker kunt blijven spelen. Denk na over dit soort zaken en zet het in de planning.

 

Als je deze stappen doorloopt verdient dat zich onmiddellijk terug. Door minder studiotijd en minder frustratie. Daarnaast zul je zult merken dat je een beter doel voor ogen hebt. En onthoud altijd: Have fun!

 
Peter Kanselaar
ZAP! Audioproducties
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

Peter Kanselaar runt sinds 2004 een professionele opnamestudio in Rotterdam.